Nie wydano Ci dokumentu S1? Wyjaśniamy, dlaczego tak się stało

Dokument S1 to dla wielu Polaków w Norwegii klucz do bezpłatnej opieki medycznej w Polsce. Pozwala on korzystać z polskiego NFZ na koszt norweskiego systemu ubezpieczeń (Helfo). Coraz częściej jednak słyszymy o decyzjach odmownych. Dlaczego Helfo odrzuca wnioski i co to oznacza dla Ciebie? Sprawdziliśmy najczęstsze przyczyny.

Co to jest S1 i dlaczego jest tak ważne?

Dokument S1 (dawniej E106) potwierdza, że podlegasz pod norweski system ubezpieczeń społecznych (Folketrygden), ale mieszkasz na stałe w innym kraju UE/EOG (np. w Polsce). Dzięki niemu Ty i Twoja rodzina możecie leczyć się w Polsce tak, jakbyście byli tam ubezpieczeni.

Dlaczego Helfo odmawia wydania S1? Oto najczęstsze powody:

1. Brak statusu "pendlera" lub brak rodziny w Polsce

To najczęstsza przyczyna. Aby otrzymać S1, musisz udowodnić, że Twoje centrum interesów życiowych znajduje się w Polsce (czyli w Polsce mieszkasz na stałe, a w Norwegii tylko pracujesz).

• Jeśli jesteś singlem i mieszkasz w Norwegii na stałe, Helfo może uznać, że Twoim miejscem zamieszkania jest Norwegia.
• Jeśli nie masz żony/męża lub dzieci w Polsce, bardzo trudno jest przekonać urząd, że regularnie tam wracasz i tam faktycznie mieszkasz.

2. Brak ważnego ubezpieczenia w Norwegii

Helfo nie wyda S1, jeśli nie widzi Twojego aktywnego zatrudnienia. Jeśli jesteś na bezpłatnym urlopie, pracujesz „na czarno” lub Twoja umowa wygasła, automatycznie tracisz prawo do ubezpieczenia w Norwegii, a co za tym idzie - do dokumentu S1.

3. Pobieranie zasiłku dla bezrobotnych (Dagpenger)

Wiele osób myśli, że będąc na zasiłku, nadal może mieć S1. Tu sprawa jest skomplikowana. Zasadniczo, aby pobierać norweski zasiłek, musisz być gotowy do podjęcia pracy w Norwegii i tu przebywać. Jeśli wyjeżdżasz do Polski na stałe, musisz przenieść zasiłek (dokument PD U2), co zmienia Twoją sytuację ubezpieczeniową.

4. Błędny adres w rejestrze ludności (Folkeregisteret)

Jeśli w norweskim systemie figurujesz jako osoba zameldowana pod stałym adresem w Norwegii bez zgłoszonego wyjazdu lub statusu pendlera, Helfo może uznać, że Twoim krajem zamieszkania jest Norwegia. Skoro tu mieszkasz, zdaniem urzędu powinieneś leczyć się tutaj, a nie w Polsce - i odmowa gotowa.

5. Przebywanie na permitteringu jako pracownik rotacyjny bez odpowiedniej dokumentacji

Jeżeli pracujesz rotacyjnie, a Twój pracodawca wysłał Cię na permittering, to w teorii możesz przebywać na terenie Polski w czasie pobierania zasiłku, więc tym samym możesz wnioskować o dokument S1. Jeżeli jednak z decyzji o przyznaniu zasiłku z NAV nie wynika, że wyjazd z Norwegii jest możliwy, to dokument S1 nie zostanie przyznany.

Pamiętaj o rodzinie!

Jeśli Ty pracujesz w Norwegii, a Twoja rodzina (żona, dzieci) mieszka w Polsce i nie ma tam własnego tytułu do ubezpieczenia (np. żona nie pracuje), możesz zgłosić ich do swojego ubezpieczenia przez S1. Jeśli jednak żona podejmie pracę w Polsce, Wasze prawo do S1 z Norwegii dla rodziny wygasa, bo pierwszeństwo ma ubezpieczenie z tytułu pracy w kraju zamieszkania.